งานของน้อง ๆ กลุ่มทุนและหอพัก ออกแบบมาดีและเป็นระบบมากครับ คิดเรื่องคุณภาพข้อมูลมาครบ ผมอ่านแล้วชื่นใจ เหลือเรื่องเดียวที่อยากให้เก็บให้เรียบร้อย คือความสม่ำเสมอของจำนวนระดับสเกล
น้อง ๆ ออกแบบมาเป็นระบบดีมากครับ แต่ละด้านเป็น ชุดคำถาม แล้วมีข้อตรวจสอบคู่กัน ใส่ ข้อดักความตั้งใจ จัดข้อมูลส่วนตัวไว้ท้าย Survey อย่างที่ควรเป็น ที่ผมชอบเป็นพิเศษคือน้อง ๆ คิดเรื่องการกันคนตอบรวด ๆ มาก่อนแล้ว ทั้งข้อดักความตั้งใจและข้อที่ถามสลับด้าน นี่คือวิธีคิดของคนทำวิจัยจริง ทำต่อได้เลยครับ
ตอนนี้ ชุดคำถาม ส่วนใหญ่เป็น 4 ระดับ (ไม่มีตรงกลาง) แต่ชุดความพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงเป็น 3 ระดับ และข้อที่ถามสลับด้านเป็น 5 ระดับ ความไม่เท่ากันนี้ทำให้เทียบข้ามด้านยาก เลือกมาแบบเดียว เช่น 5 ระดับทั้งฉบับ แล้วใช้ให้เหมือนกันหมด
ข้อสลับด้านอย่าง ฉันมักรู้สึกหมดไฟ หรือ การพูดถึงปัญหามักทำให้ถูกตำหนิ เป็นเทคนิคที่ดีที่ช่วยกันคนตอบรวดเป็นแถวเดียว ขอแค่สองอย่าง หนึ่ง เขียนให้ชัด อ่านแล้วไม่สับสน สอง ลองทดสอบกับคนจริงก่อน เพื่อให้แน่ใจว่าทุกคนเข้าใจตรงกัน
งานนี้ทำมาดีและรอบคอบมากครับ ข้อที่ถามสลับด้านที่น้อง ๆ ใส่มาเป็นเทคนิคที่ดี เก็บเรื่องจำนวนระดับสเกลให้เท่ากันก็พร้อมใช้จริงแล้ว เก่งมากครับ
| เกณฑ์ + แนวปฏิบัติที่ดี | ผล | ผลของกลุ่มนี้ |
|---|---|---|
| ก. ข้อคำถามและตัวเลือก | ||
| 1. ใช้สเกลหลายข้อแทนการถามข้อเดี่ยวแนวปฏิบัติที่ดี: สเกลคือชุดคำถามหลายข้อที่วัดแนวคิดเดียวกันร่วมกัน แม้ใช้เวลาตอบนานขึ้น แต่ให้ผลแม่นยำกว่าการวัดด้วยคำถามข้อเดียวที่คลาดเคลื่อนง่าย โดยเฉพาะเรื่องที่ซับซ้อน | ✔ ทำได้ | ชุดคำถาม 5 ด้าน |
| 2. ทุกข้อใช้ได้กับผู้ตอบทุกคนแนวปฏิบัติที่ดี: ความไว้ใจของผู้ตอบสำคัญมาก ถ้าถามข้อที่ไม่เกี่ยวกับเขา จะทำให้รู้สึกห่างเหินและตอบแบบเสียคุณภาพ หรือไม่ตอบเลย | ✔ ทำได้ | ตามมาตรฐาน |
| 3. รูปแบบเห็นด้วย/ไม่เห็นด้วย ใช้ได้ดีแนวปฏิบัติที่ดี: ข้อแบบประโยคบอกเล่าแล้วให้ตอบเห็นด้วยถึงไม่เห็นด้วย 5 ระดับ เป็นรูปแบบมาตรฐานที่ใช้ได้ดี ถ้าข้อไหนมีแค่ 2 ตัวเลือก (เห็นด้วย/ไม่เห็นด้วย) ค่อยขยายเป็น 5 ระดับ | ✔ ทำได้ | เห็นด้วย 5 ระดับ ใช้ได้ |
| 4. จะปรับเป็นคำถามให้คมขึ้นก็ได้ (ทางเลือกเสริม)แนวปฏิบัติที่ดี: ถ้าอยากให้คนตอบโฟกัสขึ้นอีก จะตั้งเป็นคำถามแล้วให้ตัวเลือกย้ำสิ่งที่ถามก็ได้ เช่น ถามว่า ท่านชอบงานมากแค่ไหน แล้วให้ตัวเลือก ไม่ชอบเลย ถึง ชอบมากที่สุด เป็นทางเลือก ไม่ต้องเปลี่ยนทุกข้อ | ✔ ทำได้ | ตามมาตรฐาน |
| 5. ถามทีละเรื่อง (ไม่ถามซ้อน)แนวปฏิบัติที่ดี: ข้อที่ถามสองเรื่องในประโยคเดียวทำให้ผู้ตอบเลือกไม่ถูก เช่น หัวหน้าท้าทายและชมเชยบ่อยไหม ถ้าทั้งสองเรื่องสำคัญให้แยกเป็นคนละข้อ หรือเลือกถามเรื่องที่สำคัญกว่า | ✔ ทำได้ | ตามมาตรฐาน |
| 6. ใช้ภาษาเชิงบวก อ่านง่ายแนวปฏิบัติที่ดี: คำปฏิเสธ เช่น ไม่ ไม่เคย ประมวลผลยาก ผู้ตอบมักอ่านพลาดและตีความผิด ควรเขียนให้อ่านง่ายและชัดเจน | ~ บางส่วน | ข้อสลับด้านใช้คำเชิงลบ (หมดไฟ ฯลฯ) ระวังให้อ่านง่าย |
| 7. ข้อที่ถามสลับด้าน (กลับขั้ว)แนวปฏิบัติที่ดี: ข้อที่ถามสลับด้านเพื่อกันคนตอบรวด เป็นเทคนิคที่สเกลมาตรฐานหลายชุดใช้และใช้ได้ดี ขอแค่เขียนให้ชัด อ่านไม่สับสน และทดสอบกับคนจริงก่อน | ✔ ทำได้ | ใส่ข้อสลับด้านเพื่อกันคนตอบรวด เป็นเทคนิคที่ดี |
| 8. เลือกรูปแบบข้อให้ตรงกับข้อมูลที่ต้องการแนวปฏิบัติที่ดี: บ่อยครั้งรูปแบบข้อไม่ได้ข้อมูลที่ต้องการ เช่น เลือกได้หลายข้อ ทำให้คนเลือกแต่ข้อบนและข้ามข้อล่าง หรือใช้สเกลให้คะแนนทั้งที่อยากได้การจัดอันดับ | ✔ ทำได้ | ตามมาตรฐาน |
| 9. สเกลสมดุล (จุดกึ่งกลางตรงกัน)แนวปฏิบัติที่ดี: จุดกึ่งกลางของสเกลทั้งทางภาพ ตัวเลข และความหมาย ต้องตรงกัน เช่น แย่/พอใช้/ดี/ดีมาก/ยอดเยี่ยม ส่งสัญญาณจุดกึ่งกลางที่ขัดกัน ทำให้ผู้ตอบสับสน | ~ บางส่วน | ระดับไม่เท่ากันระหว่างชุด (4/3/5) |
| ข. การจัดรูปแบบและลำดับ | ||
| 10. วางข้อสำคัญไว้ต้น Surveyแนวปฏิบัติที่ดี: วางข้อสำคัญไว้ต้น เพื่อให้ผู้ตอบได้ตอบตอนที่ยังมีสมาธิและพลังเต็มที่ | ✔ ทำได้ | ตามมาตรฐาน |
| 11. ติดป้ายกำกับทุกตัวเลือกแนวปฏิบัติที่ดี: ทุกตัวเลือกควรมีป้ายคำกำกับ ไม่เว้นช่องเปล่าระหว่างปลายสเกล เพื่อให้ทุกตัวเลือกดูสำคัญเท่ากัน | ✔ ทำได้ | ตามมาตรฐาน |
| 12. ใช้ป้ายเป็นคำ ไม่ใช่ตัวเลขล้วนแนวปฏิบัติที่ดี: คำสื่อความหมายตรงกันระหว่างคนมากกว่าตัวเลข เลข 3 ของแต่ละคนต่างกัน แต่คำว่า บางครั้ง เข้าใจใกล้เคียงกัน | ~ บางส่วน | ตรวจว่าใช้คำ ไม่ใช่เลขล้วน |
| 13. แยกตัวเลือก ไม่ทราบ/ไม่เกี่ยวข้องแนวปฏิบัติที่ดี: ถ้าจำเป็นต้องมีตัวเลือก ไม่ทราบ หรือ ไม่เกี่ยวข้อง ให้เว้นวรรคแยกออกจากตัวเลือกหลัก เพราะไม่ใช่ระดับความเห็นในสเกล | · ไม่จำเป็น | ไม่มีตัวเลือกไม่ทราบ/ไม่เกี่ยวข้อง ถ้าไม่จำเป็นก็ไม่ต้องใส่ |
| 14. ตัวเลือกเรียงแถวเดียวหรือคอลัมน์เดียวแนวปฏิบัติที่ดี: จัดตัวเลือกให้อ่านทางเดียว การให้อ่านทั้งแนวตั้งและแนวนอนเพิ่มความสับสนและความผิดพลาด | ✔ ทำได้ | ตามมาตรฐาน |
| 15. รูปแบบหน้าตาสม่ำเสมอทั้งฉบับแนวปฏิบัติที่ดี: รูปแบบสม่ำเสมอช่วยให้ผู้ตอบเรียนรู้ว่าจะมองหาข้อมูลสำคัญตรงไหนได้เร็วและตอบได้ลื่น | ~ บางส่วน | ความยาวสเกลต่างกันบางชุด |
| 16. วางคำถามอ่อนไหว/ข้อมูลส่วนตัวไว้ท้าย Surveyแนวปฏิบัติที่ดี: หลายคนไม่สบายใจที่จะให้ข้อมูลส่วนตัว และบางคนอาจตอบต่างออกไปถ้ารู้สึกว่าคำตอบจะถูกมองเป็นตัวแทนกลุ่มตน จึงควรไว้ท้าย Survey | ✔ ทำได้ | ข้อมูลส่วนตัวท้าย Survey |
| ค. การนำไปแจกจริง · แบบสอบถามที่เห็นคือฉบับที่ผู้ตอบจะได้รับ จึงตรวจส่วนนี้ด้วย | ||
| 17. ติดต่อผู้ตอบมากกว่าหนึ่งครั้งแนวปฏิบัติที่ดี: การติดต่อหลายครั้ง เช่น เชิญแล้วตามอีกรอบ เพิ่มโอกาสที่ผู้ตอบจะยอมสละเวลาตอบ | ~ บางส่วน | ขั้นตอนตอนแจก วางแผนเชิญ + ตามซ้ำ |
| 18. ปรับให้เป็นส่วนตัวแนวปฏิบัติที่ดี: การใส่ชื่อผู้รับแทนคำขึ้นต้นกลางๆ เพิ่มอัตราการตอบได้ราว 7-10% (กรณีแบบไม่ระบุตัวตน ให้ปรับที่ข้อความเชิญแทน) | ~ บางส่วน | ไม่ระบุตัวตน ใส่ชื่อไม่ได้ แต่ข้อความเชิญตอนส่งปรับให้เป็นกันเองได้ |
| 19. อธิบายว่าประโยชน์คุ้มกับเวลาที่เสียแนวปฏิบัติที่ดี: ควรมีบทนำที่บอกวัตถุประสงค์ ประโยชน์ เวลาที่ใช้ และการรักษาความลับ เพื่อจูงใจให้คนตอบ | ✔ ทำได้ | บทนำบอกวัตถุประสงค์โครงการวินิจฉัยองค์กรชัด |
| 20. นำเสนอเหมือนบทสนทนาแนวปฏิบัติที่ดี: ออกแบบให้เหมือนบทสนทนาที่สุภาพ เรียงหัวข้อให้ลื่นไหล ไม่กระโดดสลับเรื่องไปมา ไม่ถามเกินสิ่งที่จำเป็น | ✔ ทำได้ | เรียงเป็นด้านๆ ลื่นไหลดี |
| 21. คำถามแรกสอดคล้องกับวัตถุประสงค์แนวปฏิบัติที่ดี: พอบทนำบอกว่าเรื่องนี้สำคัญ ข้อแรกๆ ก็ควรเข้าเรื่องนั้นทันที เป็นการเปิดที่ทรงพลัง ไม่ควรเปิดด้วยข้อมูลส่วนตัว | ✔ ทำได้ | ข้อแรกหลังบทนำเข้าเรื่องการทำงานเป็นทีม ตรงวัตถุประสงค์ |
| 22. วางแผนการติดตามล่วงหน้าแนวปฏิบัติที่ดี: กำหนดล่วงหน้าว่าจะเตือนผู้ตอบเมื่อไรอย่างไร การวางแผนไว้ก่อนช่วยเพิ่มอัตราการตอบ | ~ บางส่วน | วางแผนติดตามตอนแจกจริง |